Elektrikli araç sektöründe uzun şarj süreleri, kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor. Ancak yeni gelişmeler, bu sorunun yakın gelecekte tarihe karışabileceğini gösteriyor. Şu anda ABD’de elektrikli araçları şarj etmek 20 dakikadan 50 saate kadar sürebiliyor. Bu, konvansiyonel motorlu araçların yakıt doldurma süresinden çok daha uzun bir zaman anlamına geliyor. Ancak bu alanda çalışan şirketler, 10 hatta 5 dakikadan kısa sürede şarj edilebilen elektrikli araç bataryaları üretmek için adeta yarışıyor. “5 dakikada şarj” konusunda öne çıkan ülke ise tabii ki Çin.
“Müşteri Deneyimi Tamamen Değişecek”
Nyobolt isimli batarya girişiminin başkan yardımcısı Ramesh Narasimhan, Business Insider’a yaptığı açıklamada, bu teknolojinin müşteri deneyiminde köklü bir değişiklik yaratacağını belirtti. Narasimhan, “Şarj, 40 dakikadan bir saate kadar süren bir sıkıntı olmaktan çıkıp, bugünkü yakıt doldurma deneyiminizle aynı hale gelecek dedi.
5 dakikada elektrikli araç şarj etmek mümkün olacak
Son bir yılda yaşanan gelişmeler, bu hedefe ulaşmanın artık hayal olmadığını gösteriyor.
Ağustos ayında Çinli Tesla rakibi Zeekr, 007 sedan modeline yönelik dünyanın en hızlı şarj olan bataryalarını tanıttı. Bu bataryalar, yüzde 10’dan yüzde 80’e yalnızca 10 dakikadan biraz fazla bir sürede şarj olabiliyor. Öte yandan, Çinli batarya devi CATL, Nisan ayında Shenxing Plus bataryasını tanıttı. Bu bataryanın yalnızca 10 dakikalık bir şarj ile 600 kilometre menzil sağlayabildiği açıklandı.
Benchmark Mineral Intelligence’tan ürün direktörü Rory McNulty, batarya kimyasındaki ve yazılım tasarımındaki ilerlemelerin, CATL gibi üreticilere bataryalarını daha hızlı şarj edilebilir hale getirme imkanı sağladığını belirtti. McNulty, silikon bazlı ve katı hal bataryaları gibi yeni batarya tasarımlarının önümüzdeki birkaç yıl içinde piyasaya çıkmasının, daha hızlı şarj imkanını önemli ölçüde hızlandıracağını ifade etti.
“Yeni malzemeleri tanıtmaya çok yakınız ve bunlar doğal olarak daha hızlı şarj olmalı” diyen McNulty, bu tür bataryaların yaygınlaşmasının şarj sürelerini kısaltacağını vurguladı.
Haziran ayında Nyobolt, prototip bir elektrikli aracında yeni batarya teknolojisini sergiledi.
Batarya, yüzde 10’dan yüzde 80’e yalnızca 4 dakika 37 saniyede şarj oldu ve bu süre zarfında yaklaşık 193 kilometre menzile ulaştı. İngiltere merkezli bu girişim, teknolojisini yüksek performanslı elektrikli araçlara entegre etmek için sekiz farklı şirketle görüşüyor. Narasimhan, bu teknolojinin 2030 yılına kadar binek araçlarda da kullanılabileceğini belirtti.
Büyük zorluklar hala var
Ultrahızlı şarj teknolojisi heyecan verici olsa da, bu teknolojinin yaygınlaşması birtakım zorlukları da beraberinde getiriyor. Narasimhan, otomobil üreticilerinin büyük, uzun menzilli bataryalar ile daha küçük ve hızlı şarj olabilen bataryalar arasında bir denge kurmakta zorlandığını ifade etti.
Bataryaların bir EV’nin en pahalı bileşeni olduğuna dikkat çeken Narasimhan, daha küçük bataryaların daha uygun fiyatlı araçlar anlamına geleceğini ve bu durumun da elektrikli araçların daha geniş kitleler tarafından benimsenmesini kolaylaştıracağını vurguladı.
Bir diğer önemli engel ise şarj altyapısı. 5-10 dakika içinde şarj olabilen bataryalar, maksimum hızda şarj olabilmek için 350 kW veya üzeri kapasitede şarj cihazlarına ihtiyaç duyuyor. ABD Enerji Bakanlığı’na göre, şu anda ABD genelinde bu kapasitede yaklaşık 30.000 şarj noktası bulunuyor. Ancak Ulusal Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı tarafından yayımlanan bir çalışmaya göre, 2030 yılına kadar bu sayının yaklaşık 182.000’e ulaşması gerekiyor.
Benchmark Mineral Intelligence’tan McNulty, “Şarj altyapısı bir sonraki sınır. Dünyanın en iyi bataryasına sahip olabilirsiniz, ancak altyapınız bunu destekleyecek kapasitede değilse her zaman sınırlı kalırsınız” dedi.
Çin, şarj teknolojisinde lider konumda
Dünya genelinde bu alanda büyük bir rekabet yaşanırken, Çin’in ultrahızlı şarj olan elektrikli araç bataryalarında lider konumda olduğu belirtiliyor. Çin, CATL, BYD ve Zeekr gibi şirketlerle, daha uzun menzilli ve daha hızlı şarj olan bataryalar üretmede Batılı rakiplerine kıyasla 10 yıl ileride bulunuyor.
“Çin’in batarya endüstrisi, Batılı rakiplerinin 10 yıl ilerisinde. Bataryalar etrafında yeniden inşa edilemez bir altyapı kurdular” diyen eski Aston Martin ve Nissan yöneticisi Andy Palmer, bu başarının uzun vadeli sanayi stratejilerine dayandığını ifade etti. Çin’in, batarya üretiminde temel bir mineral olan grafit pazarının yüzde 95’ine hakim olduğu tahmin ediliyor.
Çin ayrıca ölçek avantajına da sahip.
Uluslararası Enerji Ajansı’na (IEA) göre, 2023 yılında küresel elektrikli araç satışlarının yüzde 60’ı Çin’de gerçekleşti. Bu talebe ayak uydurmak için ülke, şarj altyapısını hızla geliştirdi.
Şanghay merkezli analist Cosimo Ries, “Birkaç yıl önce sorun olan şarj altyapısı darboğazları artık sorun değil. Her yerde hızlı şarj cihazları var” diyerek, Çin’deki rekabetin bu dönüşümde büyük etkisi olduğunu belirtti.
“Rekabet o kadar sert ki daha hızlı şarj eden bataryalarla daha uygun fiyatlı araçlar sunmazsanız, hayatta kalmanız mümkün değil” diyen Ries, beş dakikalık şarj süresinin artık beklenenden daha yakın olduğunu ifade etti.
İlginizi çekebilir: